ЕРӨНХИЙЛӨГЧ   ЕРӨНХИЙ САЙД   ШАДАР САЙД   ЯАМД   АГЕНТЛАГ   АЙМАГ   НИЙСЛЭЛ   ДҮҮРЭГ   АРХИВ 
УЛС ТӨР | ЭДИЙН ЗАСАГ | НИЙГЭМ | СПОРТ | ЯРИЛЦЛАГА | НИЙТЛЭЛ | ФОТО МЭДЭЭ | ВИДЕО МЭДЭЭ
Л.МӨНХБАЯСГАЛАН: ХҮҮК минь ЯАНА даа ...

Л.МӨНХБАЯСГАЛАН: ХҮҮК минь ЯАНА даа ...
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар | Улстөрч | 2021-02-25 17:42:41 | УНШИСАН: 477 | batgur
Одоо 100 жилийн настай энэ нам хэнбугайг ч бүхлээр нь залгичихдаг түүхэн туршлагатай. Тэд эхлээд заавал нэг удирдагч төрүүлдэг. Тэр удирдагчаа тахин шүтүүлнэ , бүр тахин шүтүүлэх арга залийг төгс хэрэгжүүлнэ. Бүр сурцтай.
( улс төрийн аналитик нийтлэл )
 
Түүнийг өрөвдөж хайрласан юм бол байхгүй. Харин түүний өөдөөс цохлоод ирж яваа ирээдүйг нь бодохоор халагламаар. Ялалтын туг шиг намирч яваа Хүүкийн өмнөөс яагаад халаглах болов гэж үү...Яагаад гэвэл ийм учиртай юм, алив наашаа суу... үүнийг унш!!!
 
Одоо 100 жилийн настай энэ нам хэнбугайг ч бүхлээр нь залгичихдаг түүхэн туршлагатай. Тэд эхлээд заавал нэг удирдагч төрүүлдэг. Тэр удирдагчаа тахин шүтүүлнэ , бүр тахин шүтүүлэх арга залийг төгс хэрэгжүүлнэ. Бүр сурцтай. Тэдэнд багаар ажиллах гэсэн ойлголт байхгүй, заавал нэг суу алдар нь түгсэн бүхнийг чадагч удирдагчтай болж аваад л гарч өгнө. Бодоод үз дээ.
Сүхбаатарыг нам төрийн удирдагч , мэргэн жолоодогчоор нас барсан хойно нь өргөмжилсөн. Хорлоогийн Чойбалсан амьддаа энэ бүхнийг коминтерний ( уг нь олон улсын коммунистуудын холбоо боловч Сталины үеэс дарангуйлагч хүчирхийллийг шууд тулгадаг байгууллага болж хувирсан ) заавраар сайтар ч дэглэсэн. Үзэл суртал дараа нь Д.Сүхбаатараас Х.Чойбалсан руу нүүлээ. Х.Чойлбалсанг өрлөг эцэг, хайрт удирдагч хэмээн амьдад нь өргөмжлөв өө. Зургийг нь айл бүрийн хойморт хүчээр залж дуу шүлэг, жүжиг зохиолд оруулж , намын ухуулагчид шагшин магтаж байлаа. Эцэстээ Д.Сүхбаатар, Х.Чойлбалсан хэмээх хоёр сайхан шүтээнтэй болж амарсан. Гэвч тэдний амьдралын төгсгөл дэндүү эмгэнэлтэй. Хоёр удирдагчийн нас барсан шалтгаан одоо хүртэл эргэлзээтэй. Үзэл суртлаар удирддаг коминтерн нь нухчихсан байх магадлал бараг зуун хувь.
Коминтерн гэгч коммунист үзлийг номлогч хүчирхийлэл дарангуйлал тулгаж цусан мөр татуулсан энэ байгууллага үр хүүхдээр нь эцэг эхийг нь, шавь нараар нь багш нарыг нь , зарцаар нь эздийг нь доромжуулж, алуулж дуусгасныг та бүхэн мэднэ. Энд нурших илүүц. Тунгалаг тамир кинон дээр баян Итгэлтийн хаяаг насаараа дагаж ах минь гэж навсганаж эхнэр хүртэл авахуулж явсан Галсан хувьсгалын дараа “Нударган Итгэлт сөнөтүгэй” хэмээн агсарч яваа тэр л дүр зураг.
Үзэл суртлын үед энэ кино гарсан ч зохиолч найруулагч нарын хойч үедээ үлдээсэн үзэл бодлын агуу өв юм шүү. За энэ ч яахав... Х.Чойбалсангаас хойш Ю.Цэдэнбал мөн л энэ улс орны амьд бурхан байлаа. Эцэст нь эх орондоо ч харих эрхгүй хүний нутагт эмгэнэлтэйгээр таалал төгссөн. Тэр үеийн МАХН, одоогийн МАН нь өөрсдөө хамаг цол тэмдгийг нь хураагаад эх орондоо ирэхийг нь зөвшөөрөөгүй юм... Насан эцэслэсэн хойно нь шарилыг нь хүртэл хүлээж авахгүй гэж гэдэлзэж үзсэн байдаг. Харин Жадамба генерал “ Нам нь удирдагчаа авахгүй бол арми нь маршалаа авья ” гэж байж эх нутгийнх нь ариун шороонд амирлуулсан түүхтэй. МАН ингэж л өөрсдөө өргөмжлөөд дараа нь өнөөх удирдагчаа өөрийн гараар дуусгадаг сурцтай... Энэ нь МАН ын жам ёсны үйлдэл болтлоо төгөлдөршсөн.
Арай сүүлийн жишээ гэвэл Намбарын Энхбаяр. 2000 аад оны үед улсын эцэг бүү хэл хаан нь байлаа энэ хүн. Бүх байгууллага, хашаа хороо гудамж талбай Н.Энхбаярын хөрөг зураг. Алтан хоргой дээлтэй, алтан оройтой шүрэн сампинтай малгайтай ай мөн том явлаа. Эхнэр нь Чөлөөт хэвлэлийг дэмжих сан байгуулчихсан бүх хэвлэлд мөнгө таараах ажилтай. Үзэл суртлаа тоть шиг номлуулна. “Дэлхийн хамгийн үзэсгэлэнтэй эмэгтэй О.Цолмонг хараад Японы эзэн хаан атаархав “ гэж бичихдээ тултлаа манай хэвлэлийнхэн ичихээ байсан даа. О.Цолмон хатагтай яг л Маогийн эхнэр шиг л цамнаж байлаа. Засгийн газрын сайдуудаар уух виногоо зөөлгөдөг байсныг манай үеийнхэн л сайн мэднэ дээ. МАН (МАХН )ын залуус нь “намбарван “ хөдөлгөөн байгуулаад дарцаглаж явахад мань мэт нь дооглож бичээд цагдаагийн хаалганд хадаастай л явлаа.
Эцэст нь юу болсныг бүгд мэдэх хойно. Намаасаа хөөв. Тэр ч бага хэрэг. Гэр лүү нь цагдаагийн хүчээр дайрч ороод, толгойд нь уут углаж оймстой хөлийг нь гозгонуулаад дамжлаад гарсан даа... Нэгэн үе Н.Энхбаярыг шүтэж түүнийг хамгаалж далайсан газар нь далд орж байсан Сү.Батболд тэргүүтэй МАН -ын залуусын хийсэн ажил. Дотор нь У.Хүрэлсүх ч намирч явсан даа. 2009 онд Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахин нэр дэвшиж уначихаад Чингэлтэй дүүргийн нөхөн сонгуульд үзчих санаатай намынхаа их хуралд ирэхэд нь “ Даргаа, намын батлахгүй хүн оруулахгүй” гээд хөндөлсөж орхисон юм.
Энэ улсын, МАН (МАХН )-ын хаан нь явсан Н.Энхбаяр намын батлахаа байнга халааслаад явна гэж юу байх вэ . Ингэж л “Намбарван” хөдөлгөөн зохиотлоо зусрадаж явсан залуус нь Намбарын Энхбаяраа үр могой мэт залгисан түүх энэ. Түүний дараагийн жишээ Миеэгомбын Энхболд. Мөн л тахин шүтүүлж агуу мундаг, аядуу зөөлөн, хат суусан төрийн түшээ , авгайгаа сольдоггүй, андаа худалдаггүй (Хүүкийн тодорхойлсноор )болж өргөмжлөгдлөө. Хоёр удаа намын дарга боллоо, нам доторх хамгийн хүчтэй хотын фракцийг тэргүүллээ. Ямарсайндаа л төрийн албыг 60 тэрбумаар зарах схем зохиотлоо л энэ намын залуус нь вакумжиж байлаа даа. Мань эрийг МАН сайтар хөөргөж Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дэвшүүлж бүх төрийн аппарат тэр чигээрээ, хүчний байгууллагууд, дээрээс нь урлаг соёлынхон дуу дуугаа авалцан дэмжиж мөнгийг хайр найргүй цацаж байсан нь дөрөвхөн жилийн өмнө шүү дээ. МҮОНТ- ээр Ерөнхийлөгчид нэр дэвшигчдийн халз мэтгэлцээний үеэр “Та их аядуу зөөлөн хүн....таны эхнэр их эрдэмтэй бүсгүй байдаг... ” гэсэн зусрын асуулт хайрцаг дотроос гарч иртэл хөөрцөглөсөн дөө. Сонгуульд ялагдсны дараа МАН уламжлал ёсоороо Миеэгээ “залгилаа” . Үүнийг У.Хүрэлсүх оройлон гүйцэтгэлээ. “авгайгаа сольдоггүй, андаа худалдаггүй” гэж магтаж байснаа марттал үзэж байсан даа. Учир нь түүний дараагийн тахин шүтүүлэх , улсын эцэг болох эрхэмд Ухнаагийн Хүрэлсүх “нэр дэвшээд” байв. Зүй ёсоор Миеэг зайлууллаа. 2020 онд УИХ д нэр дэвшүүлсэнгүй. Ингээд цэргийн хувцас өмсч, буу шийдэм агсах дуртай, “пи ар” ын үгнээс гардаггүй У.Хүрэлсүх улсын баатар, бахархал, шударга үнэнч, тэмцэгчээр тодорлоо. Нам нь сурсан зангаараа түүнийг онгироож тахин шүтэж хамаг байдгаа бариад давхицгаалаа. Болдог зүйл болдгоороо л болов. Тэр Ерөнхий сайд боллоо, ҮАБЗ- ийн гишүүн боллоо. УИХ-ын даргаар нь түүний найз нь томилогдов. Тэр Монгол улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын дэмжлэгт орж хамтдаа нэг баг болж чадлаа.
Энэ хоёр хүний хоршил ард түмэнд таалагдаж эхэлв. Монголчууд сүүлийн 30 жилд анх удаа төрийн гурван өндөрлөг хэмээгдэх Ерөнхийлөгч, УИХ ын дарга, Ерөнхий сайд гурав нь эвтэй, нэг санаатай, шударга ёсны төлөө зүтгэлтэй ажиллахыг харлаа. Монголчууд эвтэй байхдаа хүчтэй гэдэг үнэн болохыг олон ажил дээр энэ гурван эрхэм нотолсон юм.
Тэд хамтдаа Алтанширээгийн газрын тосны үйлдвэрийн дэд бүтцийг бүтээж, үйлдвэр барих ажлыг эхлүүлж, төмөр замын бүтээн байгуулалтыг жигдрүүлж, Дарханы арьс ширний үйлдвэрийг эхлүүлж, Салхитын мөнгөний ордоор тэтгэврийн зээлийг тэглэж, авилгачдад хуулийн хариуцлага хүлээлгэж шоронд илгээж , АТГ, УЕП , УДШ ийн авилгад өртсөн дарга нарыг хөөж явуулав. Бурхан дандаа ийм байгаасай... гэвч тэр цаг төгслөө. Х.Баттулга, У.Хүрэлсүх хоёрын эвийг эвдэх гэж хичээгсэд амжилтад хүрлээ. Тун харамсалтай. Үнэхээр харуусам түүх энэ юм. Энд л нөгөө 100 жилийн түүхтэй, 100 жилийн үзэл сурталтай, 100 жил мэргэшсэн МАН ын сурц дахин илрэн гарав. Тэд уламжлал ёсоор Хүүкээ улсын “удирдагч , эцэг“ болтол дээш нь шидэж чадсаан.
Тэгж хөөргөж магтагсад байнга шахам “даргаа нам 100 жилийн ойн дээрээ Ерөнхийлөгчтэй болмоор байна аа..... “ , “Та бол хурандаа цолтой цэргийн хүн шүү дээ. Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч болоход сайхан зохино доо... цэрэг командлаад л, генералуудыг дуудаж загнаад л....”, “Танд одоо юу дутлаа гэж Х.Баттулгын дор явах гэж...”, “нам одоо УИХ, Засгийн газраа авлаа. Одоо Ерөнхийлөгчтэй болмоор байна. Та яг тохирно” , “Ард түмэн таныг л хүсэн хүлээж байгаа” гэх мэтээр байнга үгээр хатгаж өдөөж байсан даа. Гэтэл Засгийн газар, ҮАБЗ Оюутолгой, Дубайн гэрээг цуцлах болж, улмаар Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын 2017 онд сонгогдохдоо амалсан оффшор бүсийг “дэлбэлэх” ажиллагаа амжилттай болов. Тэд гол буруутан нь Ц.Элбэгдоржийг гарч ирнэ гэж хүлээж байтал Сү.Батболд гараад ирэх нь тэр. Тэр болтол Хүүк шударга ёсны төлөө тэмцэж явсан үнэн юм.
Багаасаа намаар хүмүүжсэн, улс биш намаа нэгдүгээрт тавьдаг, улаан хамгаалагч цолтой хүн үүнийг хүлээж авч чадсангүй. Хүүк өөрийгөө энэ улсын эзэн, ерөнхий сайд, ард түмний хайртай хүү, намын гишүүдийнхээ хайртай удирдагч нь , парламентад 62 суудалтай намын дарга нь гээд яг итгэчихсэн байсан юм. Гэтэл түүний дээр гэнэт “эзэн” гараад ирэх нь тэр. Хүүк шиг давилуун хүнд энэ бол том цохилт болсон байж таарна. Эзэн “огцор” гэлээ, Хүүк огцорлоо. Одоо эзэн нь, 100 жилийн үзэл сурталтай нам нь түүнийг Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвш гэж шахамдуулж байх шиг байна.
Мэдээж дараа нь уламжлалт ёсоороо үр могой мэт түүнийг залгина. Эв нь таарвал Оюун-Эрдэнэ, Д.Амарбаясгалан хоёроор залгиулах гэж хичээнэ. Яг л нөгөө Н.Энхбаярыг, М.Энхболдыг залгисан шигээ... Түүнийг хамгийн их дэмжиж, хамгаалж явсан залуучуудаар нь талуулна. Яг л нөгөө бошигыг халах залуучуудын эвлэл нь Данзангаа чирч аваачаад буудчихдаг шиг ээ... Яана даа, Хүүк минь. МАН хэмээх энэ нам үзэл санаа, арга барилын хувьд ердөө ч өөрчлөгдөөгүйг би биш болж өнгөрсөн үйл явдлууд нотолно. Яана даа, яана...
 
Эх сурвалж: Сэтгүүлч Л.Мөнхбаясгалан


 
 

  МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


  ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ

   Ц.Анандбазарын авлигын үзүүрт У.Хүрэлсүх байсан бол яах вэ?
2021-04-14  
  

   Э.ЭРДЭНЭЖАМЪЯН: Хоёр НАМЫН НЭГДЭЖ НИЙЛЭХ асуудлыг ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН СОНГУУЛЬТАЙ холбомооргүй байна
2021-04-12  
  

   Монголчуудын 8 жил авах ногдол ашгаар “Голомт”-ын Баясгалан наадаж байна
2021-04-11  
  

   Б.Энх-Амгалан: ҮАБЗ-ийн ажилтнууд 20 сая доллар оруулж ирсэн асуудлаар ТЕГ-т хэрэг үүсгэсэн
2021-04-11  
  

   ПАУШОК: Татвараас зувчуулсан тэр мөнгөөрөө Т.Ганболд / corporate/ зочид буудлуудыг барьсан
2021-04-10  
  

   "Ариг" банкны хадгаламж эзэмшигчдийн холбооноос Б.Эрдэнэбатад шаардлага хүргүүлжээ
2021-04-05  
  

   УИХ-ын гишүүн Н.Алтанхуягийн "Шударга бусын хонгил" баримтат ном хэвлэгджээ
2021-04-04  
  

   А.БААТАРХУЯГ: ЦЭЦЭД НӨЛӨӨЛЖ ОДООГИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН НЭР ДЭВШИХ ЭСЭХ АСУУДЛААР МАРГААН ҮҮСГЭСЭН
2021-04-04  
  

  ШУУРХАЙ МЭДЭЭ
“АНУ, Монгол Улсын Стратегийн түншлэлийг бататгах, Монгол Улс дахь ардчилсан тогтолцооны 30 жилийн ойг тэмдэглэх тухай” тогтоолын төсөл батлагдлаа

АНУ-ын 117 дугаар Конгрессын Сенатын танхим “Америкийн Нэгдсэн Улс, Монгол Улсын Стратегийн түншлэлийг бататгах, Монгол Улс дахь ардчилсан тогтолцооны 30 жилийн ойг тэмдэглэх тухай” тогтоолын төслийг баталлаа.

2021-04-16 15:23:44 | Цааш нь

Алейка будаанаас хорхой гарчээ

Алейкс Импекс ХХК компанийн импортоор оруулж ирдэг Алейка будаанаас хорхой гарсан байна.

2021-04-14 15:18:10 | Цааш нь

ЗОХИОЛЧ Ц.ГАЛБАДРАХ: Могой болж төрнө

Нар хайлмагтсан дулаан шаргал нэг өдөр хэн хэндээ өмөг түшиг болж, олон жил айл аймаг явсан Балгарыг Өршөө багштан дуудуулав. Салхи савиргүйд, гэрийн яндангийн хөнгөн цэнхэр утаа хаяагаар суунаглаж нялуурсан үдэш Балгар багшийндаа явж орлоо.

2021-04-14 09:11:01 | Цааш нь

Ц.Анандбазарын авлигын үзүүрт У.Хүрэлсүх байсан бол яах вэ?

Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Ж.Бат-Эрдэнэ эсэргүүцэж “Үүнийг би хүсээгүй. Хэрэв 50 сая ам.долларын үнэтэй шатахуун түгээх станцаа энэ компанид хадаг болгож өгөх гэж байгаа бол энэ тогтоолыг би энэ тогтоолыг зөвшөөрөхгүй. Миний энэ үгийг протоколд заавал тэмдэглээрэй" гэх нь тэр.

2021-04-14 07:03:33 | Цааш нь

Япончуудын 70 хувь олимпийг цуцлах, хойшлуулахыг хүсчээ

Токио-2020 зуны олимпийн наадам нээлтээ хийхэд яг 100 хоног үлдлээ.

2021-04-14 06:52:01 | Цааш нь

"Мазаалай" бондын төлбөрийг бүрэн төлж барагдууллаа

10.875 хувийн өндөр хүүтэй "Мазаалай" бондын тодорхой хэсгийг 5.125 хувийн бага хүүтэй “Номад” бондоор дахин санхүүжүүлж, үлдэгдэл төлбөр болох 139.8 сая ам.доллар (хүүгийн төлбөрийн хамт)-ыг Монгол Улс макро эдийн засаг, төсөв, санхүүгийн дарамтгүйгээр ийнхүү амжилттай бүрэн төлж барагдууллаа.

2021-04-14 06:44:56 | Цааш нь

БНСУ гадаад ажилчдын визийг нэг жилээр сунгахаар болжээ

ovid-19 цар тахалтай холбоотой хилийн хоригийн улмаас жижиг бизнесийн салбарууд, хөдөө аж ахуй, загасчлалын аж ахуй ажиллах хүчний дутагдалд орсон тул ийм шийдвэр гаргасан байна.

2021-04-14 06:39:56 | Цааш нь

АНУ-д монгол залуу буудуулж, эмнэлэгт хүргэгджээ

АНУ даяар арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл гаарч, цар тахлын үед ази хүмүүст халдах гэмт хэрэг ихээр гарах болсон юм.

2021-04-14 06:35:29 | Цааш нь

Т.ГАНБОЛД: Сөрөг хүчин дэндүү сул дорой байна

Хууль шүүхийн шударга зарчмыг хангах үүрэгтэй шүүгч нар өөрсдөө ялзралын системийн эрэг шураг болчихсон байна

2021-04-13 16:48:43 | Цааш нь

Монголын баг, тамирчид олимпод оролцох 21 эрх аваад байна

Ирэх олимпод нийт 206 орны 11091 тамирчин хурд, хүчээ сорьж, 33 спортын 50 төрлөөр 339 иж бүрэн медалийн төлөө өрсөлдөнө.

2021-04-13 15:25:30 | Цааш нь

Энэтхэг улс “Sputnik V” вакциныг бүртгэн авчээ

“Хүн амынхаа тоогоор дэлхийд хоёрдугаарт ордог Энэтхэг улс “Spurnik V” вакциныг зөвшөөрсөн дэлхийн 60 дахь улс боллоо. Энэтхэгт хийсэн гуравдугаар шатны туршилтын үр дүн сайн гарсан учир зөвшөөрөл олгож байгаа юм. “Sputnik V” вакциныг хэрэглэж буй улсуудын хүн ам нийлээд гурван тэрбум гаруй боллоо” хэмээн Оросын шууд хөрөнгө оруулалтын сангаас мэдээлжээ.

2021-04-13 15:16:57 | Цааш нь

БНСУ дотооддоо үйлдвэрлэсэн сөнөөгч онгоцоо танилцуулав

Мүн Жэ Иний хэлсэнчлэн 2028 он гэхэд БНСУ-ын зэвсэглэлд KF-21 онгоц 40, 2032 он гэхэд 80 онгоц тус тус шинээр нэмэгдэх аж. KF-21 онгоцыг 4.5-р үеийн онгоц хэмээн дүгнэж байгаа аж.

2021-04-13 14:55:22 | Цааш нь

Хөл хориог 28 хоног тогтоовол VII сард 10-аас доош тохиолдол бүртгэгдэнэ

28 хоног хөл хорио тогтоогоод, дархлаажуулалтын үйл ажиллагааг үр дүнтэй явуулж, дархлал тогтоцийг 70 хувь байлгавал, долдугаар сарын 1-н гэхэд халдварын тохиолдлын тоо 20 ба 10-аас доошоо байх тооцоолол хийсэн.

2021-04-13 14:45:29 | Цааш нь




ЕРӨНХИЙ САЙД ШАДАР САЙД ЗАСГИЙН ГАЗАР ЯАМД АГЕНТЛАГ АЙМАГ ДҮҮРЭГ
Тагнуулын ерөнхий газар

Мэдээллийн технологи, шуудан, харилцаа холбооны газар

Үндэсний хөгжлийн газар

Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар

Онцгой байдлын ерөнхий газар

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газар

Стандартчилал, хэмжил зүйн газар

Худалдан авах ажиллагааны газар

Оюуны өмчийн газар
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам

Гадаад хэргийн яам

Сангийн яам

Хууль зүй, дотоод хэргийн яам

Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам

Батлан хамгаалахын яам

Барилга, хот байгуулалтын яам

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын яам

Зам, тээврийн хөгжлийн яам

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам

Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам

Эрчим хүчний яам

Эрүүл мэндийн яам

Цагдаагийн ерөнхий газар

Хил хамгаалах ерөнхий газар

Зэвсэгт хүчний жанжин штаб

Цаг уур, орчны шинжилгээний газар

Гаалийн ерөнхий газар

Татварын ерөнхий газар

Улсын бүртгэл, оюуны өмчийн ерөнхий газар

Архивын ерөнхий газар

Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газар

Гадаадын иргэн, харьяатын газар

Тахарын ерөнхий газар

Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газар

Иргэний нисэхийн ерөнхий газар

Ашигт малтмал, газрын тосны газар

Соёл, урлагийн газар

Биеийн тамир, спортын газар

Мал эмнэлэг, үржлийн газар

Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газар

Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний ерөнхий газар

Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газар

Баян-Өлгий

Баянхонгор

Булган

Говь-Алтай

Говь-Сүмбэр

Дархан-Уул

Дорнод

Дорноговь

Завхан

Орхон

Өмнөговь

Сэлэнгэ

Төв

Увс

Ховд

Хөвсгөл

Хэнтий

Архангай

Сүхбаатар

Өвөрхангай

Дундговь

Баянзүрх

Баянгол

Багануур

Багахангай

Налайх

Сүхбаатар дүүрэг

Хан-Уул дүүрэг

Сонгинохайрхан

Чингэлтэй

Улаанбаатар хот