ЕРӨНХИЙЛӨГЧ   ЕРӨНХИЙ САЙД   ШАДАР САЙД   ЯАМД   АГЕНТЛАГ   АЙМАГ   НИЙСЛЭЛ   ДҮҮРЭГ   АРХИВ 
УЛС ТӨР | ЭДИЙН ЗАСАГ | НИЙГЭМ | СПОРТ | ЯРИЛЦЛАГА | НИЙТЛЭЛ | ФОТО МЭДЭЭ | ВИДЕО МЭДЭЭ
Ж.МӨНХБАДРАЛ: ИРГЭДИЙГ ӨВ СОЁЛОО СУРАХ СЭДЛИЙГ ТӨРҮҮЛНЭ

Ж.МӨНХБАДРАЛ: ИРГЭДИЙГ ӨВ СОЁЛОО СУРАХ СЭДЛИЙГ ТӨРҮҮЛНЭ
Нийслэл | 2019-07-09 12:23:48 | УНШИСАН: 104 | bayar

Баяр наадмын үеэр урлаг соёлын арга хэмжээ цөөнгүй болдгийн нэг нь “Соёлын наадам” билээ. Энэхүү наадмыг 2008 оноос хойш уламжлал болгон зохион байгуулсаар энэ жил 12 дахь жилтэйгээ золгож байна. “Соёлын наадам”-ын талаар зохион байгуулагч СУИС-ийн багш Ж.Мөнхбадралаас тодрууллаа.

-Жил бүрийн наадмаар тогтмол болдог “Соёлын наадам”-ын энэ жилийн онцлог юу вэ?

-Монголын нүүдэлчний өв соёл, ардын урлагийг гадаад, дотоодод сурталчлах, наадмын соёлын үйлчилгээний хүрээг өргөтгөх зорилготой соёлын наадмыг долоодугаар сарын 11, 12-нд Хүй долоон худаг дахь “Монгол Наадам” цогцолборт зохион байгуулах гэж байна. Манайхтай адил иймэрхүү арга хэмжээнүүд нэг, хоёр жил яваад ахин зохион байгуулдаггүй. Гэтэл “Соёлын наадам” бол 12 жилийн турш тогтвортой зохион байгуулагдаж ирснээрээ том давуу талтай.

Бас нэг онцлог нь гэвэл монголын үндэсний их баяр наадмын өдрүүдээр яг морь барианы газрын хажууд болдог учраас гадаад, дотоодын жуулчдад монголын урлаг соёл, ёс заншлыг таниулахад ихээхэн үүРэг гүйцэтгэж байгаа юм. Энэ жил манай наадмын гол онцлог нь “Юнеско”-оос гаргасан соёлын таван ай савд хандаж байгаа. Наадамчин олон маань баяр наадмаар алжаал ядаргаагаа гаргаж амрахаас илүүтэйгээр оюуны амралт руу ихээр анхаардаг болсон байна. Тийм ч учраас бидний "Соёлын наадам” ирсэн гадаад, дотоодын жуулчдад үндэснийхээ соёлоос бага ч гэсэн суралцуулах болно.

Тухайлбал, соёлын наадмын үеэр эх хэл, аман уламжлал, ардын язгуур урлаг тоглоом наадгай, уламжлал зан үйл баяр ёслол, ардын уламжлал мэдлэг арга ухаан, уламжлалт гар урлал, нум сум харваа, уран бичиг, эсгий урлаг, үндэсний хувцас урлал чиглэлээр бэлдсэн өртөөнүүдэд ирж өөрийн гараар үндэсний соёлын өвөө сурах боломжтой.

Мөн энэ жил монгол морийг онцлох болно.

-Энэ жилийн наадам хэдэн хэсгээс бүрдэх вэ?

Энэ жилийн соёлын наадам хоёр хэсгээс бүрдэнэ. Эхний хэсэг нь Монголын нэг өдөр. Өөрөөр хэлбэл, эхний хэсэгт нүүдэлчдийн соёлын хотхон. “Монгол морь ’’ сэдвийн хүрээнд үндэсний соёлын биет бус өв, нүүдэлчин ахуйг таниулах зорилготой. Хоёр дахь хэсэг нь “Сэрсэн тал ” урлагийн тоглолт болон “Морьтны гайхамшиг" шоу тоглолт. Хоёр өдрийн турш, өдөрт гурван Удаа тоглоно.

Мөн долоодугаар сарын 11-нд СУИС-ийн багш оюутнуудын “Хөмөргөн гурвалжин” этно бүжгэн жүжиг Өмнөд Солонгосын “Жеол Дае Га" хамтлаг, “Их Монгол” хамтлагийн уран бүтээлчдийн хамтарсан “Салхийг мэдэр” хөгжмийн тоглолтыг олон нийтэд үнэ төлбөргүй тоглоно.

-Монголын нэг өдөр хотхон нь “Монгол морь” гэсэн сэдэвтэй байна гэлээ. Энэ талаар дэлгэрэнгүй тайлбарлаж өгөөч?

-Монгол үндэсний соёлыг таван ай сав хувааж ангилдаг. Түүнээс харахад нэг ай сав дээр асар олон төрлийн соёлын өвүүд байдаг. Тийм учраас бид “Соёлын наадам”-аараа дамжуулаад тэдгээр ай савд багтаж байгаа нэг соёлын өвийг бүрэн танилцуулах зорилготой байгаа. Энэ жилийн хувьд монгол морийг онцолж сонгож авсан. Тэгэхлээр өртөө бүр дээр морьтой холбоотой зүйлсийг нь татаж гаргаж ирнэ.

Эх хэл аман уламжлал гэдэг хэсэг дээр морины цол, гийнгоо байна. Ардын гар урлал дээр дан адууны тоног хэрэгсэл бугуйл, чөдөр, ногт, хазаар хэрэглэлүүд байна. Эдгээр зүйлсийг хийж үзүүлэхээр бэлдсэн байгаа. Мөн залуучуудад бугуйл шидүүлэхээр бэлдсэн. Үүгээр дамжаад суурин газрын залуучууд маань адууны толгой олж сурна. Бугуйлаа зөв эвхэж сурах болно.

Язгуур урлаг дээр морин хуур хөгжмөө заана. Биелгээ дээр морины явдлаас санаа авсан жороо хөдөлгөөн гэх мэт зүйлсийг ирсэн зочдодоо зааж сургахаар бэлдсэн байна.

-Дээр дурдсан зүйлсийг мэргэжлийн хүмүүс өртөө бүр дээр заах уу. Мөн залуучуудад бугуйл шидүүлж сургана гэж байна. Ингэхэд нь адууны толгойг ямар нэг зүйлээр орлуулах уу?

-Жуулчид болон манай монголын наадамчид бидний дэлгэн үзүүлж буй өв соёлд суралцах их хүсэлтэй байдаг. Ялангуяа манай улсын иргэд өөрсдийн өв соёлоо өвлөн уламжилж, мартсанаа сэргээхээр маш их хичээх болсон. Тиймээс бид дээрх зүйлсийг бүгдийг нь мэргэжлийн хүнээр наадамчдад заалгуулна. Ингэснээр наадмын хоёр өдөр өвлөн уламжлагчийн хэмжээнд сурахгүй ч цааш өв соёлдоо суралцах сэдлийг нь иргэддээ төрүүлэх болно. Бугуйл шидүүлж сургахын тулд адууны толгойг орлуулна. Наадмын өртөөн дотор адуу оруулж ирээд бугуйлдуулах боломжгүй. Өртөөнүүдээр бүрэн дамжаад дууссан тохиолдолд бид урамшуулал өгнө. Нийт таван өртөө байгаа.

-Өртөөний төлбөрт үйлчилгээний үнэ хэд вэ?

-Бид нар хасаа бэлдсэн. Нэг хасаа нэг мянган төгрөгийн үнэтэй. Хоёр хасаагаар нэг өртөөний бүх үйл ажиллагаанд бүрэн оролцох боломжтой байгаа.

-“Соёлын наадам”-ыг өнгөрсөн хугацаанд хэдэн хүн үзсэн юм бол. Энэ тоог гаргаж үзсэн үү?

-Бидний судалгаагаар өнгөрсөн хугацаанд нийт 10 гаруй мянган хүн үзсэн гэсэн тоо гарсан. Үүний хоёр мянга гаруй нь гадаадын жуулчид юм.

 


 
 

  МЭДЭЭНИЙ СЭТГЭГДЭЛ


  ХОЛБООТОЙ МЭДЭЭ

   УРАЛДААНЧ ХҮҮХДҮҮД НЭГ ӨРӨӨ БАЙРААР ШАГНУУЛЛАА
2019-07-22  
  

   А.АРИУНЗАЯА: ЯМАР НЭГ ХЯМРАЛ БОЛОХОД ЯДУУРАЛД ӨРТӨХ ЭРСДЭЛТЭЙ МАШ ОЛОН ХҮН БАЙНА
2019-07-22  
  

   НИЙТИЙН ТЭЭВРИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ “БММЗ” НЭРИЙН АВТОБУСНЫ ЭЦСИЙН ЗОГСООЛЫГ МИШЭЭЛ ЭКСПО РУУ ШИЛЖҮҮЛЭХ ТӨЛӨВЛӨЛТ
2019-07-22  
  

   СУУ БИЛЭГТ ХӨГЖМИЙН ЗОХИОЛЧ Б.ШАРАВЫГ ЭЦСИЙН ЗАМД НЬ ҮДЛЭЭ
2019-07-22  
  

   Дараах байршлын газруудыг цахим дуудлага худалдаагаар худалдана
2019-07-21  
  

   “Буянт-Ухаа 2” 972 айлын түрээсийн орон сууцанд хамрагдах иргэдийг цахимаар 14 хоног бүртгэнэ
2019-07-21  
  

   Ирэх долоо хоногт цахилгааны хязгаарлалт хийгдэх газрууд
2019-07-21  
  

   50-60 мянган хүний суудалтай, битүү дээвэр бүхий Үндэсний төв цэнгэлдэх хүрээлэн барих газрын байршлын талаар хэлэлцэв
2019-07-21  
  

  ШУУРХАЙ МЭДЭЭ



ЕРӨНХИЙ САЙД ШАДАР САЙД ЗАСГИЙН ГАЗАР ЯАМД АГЕНТЛАГ АЙМАГ ДҮҮРЭГ
Тагнуулын ерөнхий газар

Мэдээллийн технологи, шуудан, харилцаа холбооны газар

Үндэсний хөгжлийн газар

Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар

Онцгой байдлын ерөнхий газар

Шударга өрсөлдөөн, хэрэглэгчийн төлөө газар

Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газар

Стандартчилал, хэмжил зүйн газар

Худалдан авах ажиллагааны газар

Оюуны өмчийн газар
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам

Гадаад хэргийн яам

Сангийн яам

Хууль зүй, дотоод хэргийн яам

Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яам

Батлан хамгаалахын яам

Барилга, хот байгуулалтын яам

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, спортын яам

Зам, тээврийн хөгжлийн яам

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам

Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам

Эрчим хүчний яам

Эрүүл мэндийн яам

Цагдаагийн ерөнхий газар

Хил хамгаалах ерөнхий газар

Зэвсэгт хүчний жанжин штаб

Цаг уур, орчны шинжилгээний газар

Гаалийн ерөнхий газар

Татварын ерөнхий газар

Улсын бүртгэл, оюуны өмчийн ерөнхий газар

Архивын ерөнхий газар

Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газар

Гадаадын иргэн, харьяатын газар

Тахарын ерөнхий газар

Газар зохион байгуулалт, геодези, зураг зүйн газар

Иргэний нисэхийн ерөнхий газар

Ашигт малтмал, газрын тосны газар

Соёл, урлагийн газар

Биеийн тамир, спортын газар

Мал эмнэлэг, үржлийн газар

Эрүүл мэнд, нийгмийн даатгалын ерөнхий газар

Хөдөлмөр, халамжийн үйлчилгээний ерөнхий газар

Гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын хөгжлийн газар

Баян-Өлгий

Баянхонгор

Булган

Говь-Алтай

Говь-Сүмбэр

Дархан-Уул

Дорнод

Дорноговь

Завхан

Орхон

Өмнөговь

Сэлэнгэ

Төв

Увс

Ховд

Хөвсгөл

Хэнтий

Архангай

Сүхбаатар

Өвөрхангай

Дундговь

Баянзүрх

Баянгол

Багануур

Багахангай

Налайх

Сүхбаатар дүүрэг

Хан-Уул дүүрэг

Сонгинохайрхан

Чингэлтэй

Улаанбаатар хот